Zaman: 02 Ağu 2014 5:25

Tiroid Hastalıklarının Değerlendirilmesinde Laboratuvar

  
Hastalıklar ve şifaları yaşadığımız sağlık sorunlarımızı burada paylaşalım!

Moderatörler: hawk, SüperMod

Tiroid Hastalıklarının Değerlendirilmesinde Laboratuvar

Mesajgönderen GiseM » 28 Ara 2007 9:56

Tamamen gelişmiş tiroid dokusu isthmus adı verilen bir bant ile bağlanmış iki lobdan oluşmuştur. Görünümü kelebeğe benzer. Tiroid bezinin arka yüzünün n. recurrens siniri ve paratiroid bezleri ile komşuluğu cerrahi yönden ayrı bir önem taşır. Tiroid follikülü veya asinüsler tiroid bezinin salgı birimini oluştururlar. Folliküllerin içerisi kuboid hücreler ile döşelidir. Bu hücreler istirahat halinde (çalışmadığı durumda) yassı, TSH ile uyarıldığında daha yüksek görünümdedir. Tiroid bezinin içerdiği diğer bir tip hücre olan parafolliküler ya da C-hücrelerinden ise kalsitonin salgılanır.

Tiroid hormonları Tiroksin (T4) ve triiodotironin (T3)dir. Tiroid bezinin ana ürünü T4dür. T3’ ün % 30 kadarı tiroidden salgılanır. Diğer kısmı T4’ ün karaciğer ve diğer periferik dokularda deiodenizasyonu ile oluşur (yaklaşık T4’ün %40’ı). T3 biyolojik (fonksiyonel) olarak T4’ün 4-5 katı kadar aktiftir. Vücuttaki T4 ve T3’ün yaklaşık olarak 2/3 kadarı tiroid bezi dışında bulunur. Bunların çoğu bağlı formda yani iki bağlayıcı proteine: Tiroksin bağlayıcı globulin (TBG) ve tiroksin bağlayıcı prealbümin (TBPA) bağlanarak dolaşıma katılır. Bu proteinlere bağlı olmayan tiroid hormonları serbest kısmı oluştururlar ve biyolojik (fonksiyonel) aktiviteden sorumludurlar. Total miktarlarındaki büyük farka rağmen T3’ün serbest fraksiyonu T4’ünkü kadardır. T4’ün proteinlere bağlı olmayan kısmı fT4, T3’ünki ise fT3 olarak adlandırılır. Tiroid hormonları beynin farklı bölgelerinden salgılanan TRH ve TSH hormonları ile kontrol edilirler.

Tiroid hastalıklarının tanısında klinik bulgular ve laboratuvar birlikte değerlendirilmelidir. Son 20 yılda tiroid fonksiyon testlerinin ölçümünde kullanılan testlerde önemli gelişmeler olmuştur. Duyarlı (sensitif) TSH ölçümünün gerçekleşmesi tiroid fonksiyonlarının araştırılmasında bir çığır açmıştır. Hipertiroidide (tiroid bezinin fazla çalışması) TSH’ın normal seviyenin altında, hipotiroidide (tiroid bezinin az çalışması) ise normalin üstünde olmasını bekleriz. Bir çok laboratuvarda duyarlı TSH, tarama testi olarak kullanılan ilk testtir. Bunun yanında total ya da serbest T3 ve T4 bakılması hassasiyeti artırır. Total T3 ya da T4 testleri bağlayıcı proteinlerdeki değişiklikler nedeniyle yanlış sonuçlara götürebilir.
BİB...®
Kullanıcı avatarı
GiseM
Forum Gümüş Başı
Forum Gümüş Başı
 
Mesajlar: 498
Yaş: 25
Kayıt: 25 Oca 2007 20:26
Konum: sola dönünce sağdan ikinci kapı:))
Teşekkür edildi: 16
Teşekkür alındı: 6 kere forum 6 Mesajlar

Mesajın sahibi: GiseM
Altda listelenen kullanıcılar bu başlığa teşekkür ettiler.

Mehmet Akgül

Mesajgönderen GiseM » 28 Ara 2007 9:56

Fonksiyon Testlerinin Değerlendirilmesi

TSH düşük, fT3 ya da fT4 yüksek ise; primer hipertiroidizm belirtecidir. Genellikle Graves hastalığı, multinodüler guatr ya da toksik nodül nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Hipertiroidi semptomlarının hikayesi kısa zaman öncesine dayanıyor ise antitiroid ilaçlarına cevap çabuk alınır ya da hipertiroidi doğumdan hemen sonra tespit ediliyor ise geçici tiroidit düşünülmelidir. Tiroidit düşük radyoaktif iyot tutulumu ya da tiroid sintigrafisi ile doğrulanabilir. Tiroid bezinin duyarsızlığı ve sedimantasyon hızının artması subakut tiroiditi düşündürür (postviral ya da de quervain’s).

Sessiz ve postpartum (doğum sonrası) tiroidıt (doğum sonrası 9 ay içinde ortaya çıkar) her ikisi de otoimmün (vücudun kendi dokularına karşı antikor üretmesi) hastalıktır ve tekrarlayabilir.

Tiroksin kullanımı, ektopik tiroid dokusunun (tiroid bezinin vücudun başka bir yerinde bulunması) varlığı, fazla iyot alınımı vb. tirototsikozun (tiroid hormonlarının fazlalığı durumu) başlıca nedenleridir.

Hamilelik sırasında özellikle 1. trimesterde (hamileliğin ilk 3 ayı) görülen hafif artışlar TSH reseptörünün yüksek konsantrasyondaki HCG (hamilelik sırasında yükselen hormon) ile uyarılmasındandır.
BİB...®
Kullanıcı avatarı
GiseM
Forum Gümüş Başı
Forum Gümüş Başı
 
Mesajlar: 498
Yaş: 25
Kayıt: 25 Oca 2007 20:26
Konum: sola dönünce sağdan ikinci kapı:))
Teşekkür edildi: 16
Teşekkür alındı: 6 kere forum 6 Mesajlar

Mesajgönderen GiseM » 28 Ara 2007 9:57

TSH düşük, fT3 ya da fT4 normal ise; bu tablo genellikle Tiroksin kullanımı ile beraber görülür. Hastanede yatan hastalarda yüksek doz steroid, dopamin ya da dobutamin kullanımı TSH salgılanmasını baskılayarak bu tabloya neden olabilir.

TSH düşük veya normal, fT3 ya da fT4 düşük ise; tiroide bağlı olmayan hastalığı olanlarda tipik olarak bulunabilir. Ek hastalığı olmayanlarda hipofizer (beyinde bulunan TSH ve başka hormonlarda salgılayan bir bölge) hastalık düşünülmelidir. (Sekonder hipotiroidi). Özellikle bebeklerde konjenital (doğuştan) TRH veya TSH eksikliği söz konusu olabilir.

TSH yüksek, fT3 ya da fT4 düşük ise; daima primer (tiroid bezine bağlı) hipotiroidiyi işaret eder. İyot eksikliği yanında tirotoksikoz ya da tiroid tümörü nedeniyle uygulanmış tedaviye veya otoimmun tiroidite (Hashimato) bağlıdır.

Baş boyun bölgesine yapılan ışınlamalar zaman içerisinde hipotiroidiye neden olur. Bu durum genellikle ışınlamadan 5 yıl sonra ortaya çıkar. Bazı ilaçların kullanımı (lityum, sitokin) hipotiroidiye yol açabilir.

Tiroid bezinde fibrozis (tiroid bezinde esas dokunun yerini başka bir dokunun alması) ile giden Riedel’s tiroiditte % 30 oranında hipotiroidiye yol açabilir.

TSH yüksek, fT3 ya da fT4 normal; hafif tiroid yetmezliğinde (subklinik hipotiroidi) görülür. Toplumda sık görülür. Çoğu kez anti-TPO antikorları pozitiftir. Radyoaktif iyot ya da tiroidektomi (tiroidin operasyon ile alınması) sonrasında görülebilir.
BİB...®
Kullanıcı avatarı
GiseM
Forum Gümüş Başı
Forum Gümüş Başı
 
Mesajlar: 498
Yaş: 25
Kayıt: 25 Oca 2007 20:26
Konum: sola dönünce sağdan ikinci kapı:))
Teşekkür edildi: 16
Teşekkür alındı: 6 kere forum 6 Mesajlar

Mesajgönderen GiseM » 28 Ara 2007 9:57

Tiroid Fonksiyonlarının değerlendirilmesinde dikkat edilecek bazı noktalar

Tiroidektomi veya radyoaktif iyot tedavisini izleyen ilk 2 ay içinde ölçümler yanıltıcı sonuç verebilir. T4 ve T3 normal sınırlar içinde olduğu halde TSH yüksek olabilir. T4, T3 ve TSH beraberce düşük olabilir. Çok erken dönemde yapılan ölçümlerde T4 ve T3 yüksek bulunabilir.

Tiroksin replasman (yerine koyma) tedavisi sırasında ölçüm zamanı önemlidir. Makul bir doza çıktıktan sonra TSH ve T4/ fT4’ü ölçmek için en az bir ay beklenmelidir. Daha önce yapılan ölçümlerde T4 normal olduğu halde TSH yüksek olabilir.

Gebelikte T4 ve T3 bağlayıcı proteinlerin artışına bağlı olarak % 30-50 civarında bir yükselme gösterir. fT4 gebeliğin ilk üç ayında yükselmeye başlar. Kararı sensitif TSH ile vermek gerekir.

İleri yaşta TSH ve T3 düşük bulunabilir. Kişinin kullandığı ilaçlar, genel durumu, başka hastalıkları buna neden olabilir. Başlangıçta TSH düşüklüğü akla hipertiroidiyi getirse de T3’ün de düşük olması bu olasılıktan bizi uzaklaştırır. Çünkü yaşlılık hipertiroidisi çoğu kez T3 toksikozu (T3 ‘ün yüksek düzeyde olması) tarzında seyreder yani T4 normal sınırlar içinde olmasına rağmen T3 yükselir.

Ötiroid hasta sendromu (euthyroid sick syndrome); durumu ağır olan hastalarda sık karşılaşılan bir durumdur. Burada tiroid dışı hastalığın bir sonucu olarak tiroid fonksiyonlarının bozulması söz konusudur.

Bozukluk 4 düzeyde olabilir.

Hipofiz - Tiroid ekseni

Bağlayıcı protein anomalileri

Tiroid hormonlarının tiroid dışındaki metabolizmalarının bozulması

T3’ün reseptörü ile ilişkisi

Sonuçta şu değişiklikler görülebilir. T3 düşüktür, T4 düşüktür, fT4 düşük ya da yüksek olabilir.
BİB...®
Kullanıcı avatarı
GiseM
Forum Gümüş Başı
Forum Gümüş Başı
 
Mesajlar: 498
Yaş: 25
Kayıt: 25 Oca 2007 20:26
Konum: sola dönünce sağdan ikinci kapı:))
Teşekkür edildi: 16
Teşekkür alındı: 6 kere forum 6 Mesajlar



Benzer Başlıklar


Dön Sağlık

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir